کاربرد اتوکلاو در سایر صنایع

کاربرد اتوکلاو در سایر صنایع

خلاصه مقاله :

بطور کلی اتوکلاو در صنعت از دسته ماشین آلاتی است که به دلیل جزئیات, کیفیت و شامل شدن در صنایع مختلف همیشه حائز اهمیت بوده و کیفیت ساخت این ماشین به دلیل حساسیتی که نسبت به از بین بردن آفات و باکتری های احتمالی در مواد مختلف وجود دارد.

کاربرد اتوکلاو در سایر صنایع

مقدمه:

بطور کلی اتوکلاو در صنعت از دسته ماشین آلاتی است که به دلیل جزئیات, کیفیت و شامل شدن در صنایع مختلف همیشه حائز اهمیت بوده و کیفیت ساخت این ماشین به دلیل حساسیتی که نسبت به از بین بردن آفات و باکتری های احتمالی در مواد مختلف وجود دارد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. از طرف دیگر صنعت تولیدات مواد غذایی یکی از اصلی ترین استفاده های اتوکلاو داراست و استفاده های گوناگونی از آن می شود از جمله پخت مواد غذایی و یا استریلیزه کردن قوطی کنسروجات می باشد. تولید اتوکلاو با کیفیت بالا فقط توسط برندهای بزرگ تولید ماشین آلات ساخته می شد که ماشین سازی نامجو با تجربه ی ۴۰ ساله‌ی خود توانسته سطح تولید این نوع ماشین آلات را به سطح اول تولید در سراسر دنیا برساند. در ادامه به استفاده‌ی این ماشین صنعتی در سایر صنایع نیز می پردازیم.

بتن :

اتوكلاوینگ در صنعت ساختمان بیش از یكصد سال است كه به عنوان موثرترین روش صنعتی برای ایجاد قطعات بتنی، سرامیكی، بلوک سبک سیمانی شناخته شده است.

از طرفی بتن یکی از پرکاربردترین مواد اولیه تولید می باشد و به دلیل ترکیبات مختلف بتن می توان این تولید شگفت انگیز را در صنایع مختلف به کار برد که یکی از آنها صنعت ماشین سازی می باشد که البته از صنایع اصلی در تولیدات است. بتن به خودی خود استفاده مشخص و خاصی دارد ولی در ترکیب با صنایع دیگر مکمل بسیار خوبی است.

 

عمل آوری بتن با بخار یکی از کاربردهای جالب اتوکلاو می باشد. با انجام عمل آوری بتن مقاومت آن تا حد زیادی افزایش می یابد. عمل آوردن بتن در بخار باعث کاهش حباب های هوا در داخل بتن خواهد شد.

در این روش دما و بخار آب و فشار همراه با هم به عضو بتنی که درون دستگاه اتوکلاو قرار گرفته است تزریق می شود. به دلیل اینکه فشار بخار در این حالت نسبت به فشار جو بیشتر است موجب می شود که گرما با سرعت بیشتری در عمق بتن نفوذ کند و عملیات سفت سازی بتن شود.

کامپوزیت :

از امتزاج فیزیکی دو يا چند ماده با يكديگر در مقیاس ماکروسکوپیک به منظور ایجاد موادی جدید با خواص مکانیکی و فیزیکی برتر ماده ای به نام کامپوزیت تشکیل می شود .

این ماده در صنایع دریایی ، صنعت هوافضا ، صنعت ساختمان ، صنعت حمل و نقل ریلی ، پل سازی و … کاربرد زیادی دارد . سرانه مصرف کامپوزیت در کشور ما به نسبت کشورهای پیشرفته بسیار پایین است .

اتوکلاو کامپوزیت از تجهیزات کلیدی برای شکل دادن و تولید محصولات کامپوزیتی است.

استفاده از فرایند اتوکلاو در ساخت قطعات کامپوزیتی از روش‌های مهم و پرمصرف خصوصاً در تهیه قطعات با کارآیی بالا محسوب می‌شود.

در صنعت کامپوزیت ، اتوکلاو برای ساخت های گرماسخت رایج هستند به طوری که با اعمال فشار میزان حباب معمولا به کمتر از ۵% می رسد. فرایند کیسه خلا به تنهایی قادر به کنترل موثر بخارها را ندارد و حباب زیادی در کامپوزیت ها بوجود می آید ولی در پخت اتوکلاو کامپوزیتی با حباب کم و خواص مکانیکی بالا تولید شود.

لاستیک :

صنعت لاستيك پس از كشف نحوه ولكانيزه كردن آن در سال ۱۸۳۹ میلادی اكنون به عنوان يك صنعت اقتصادي بسيار مهم ظهور يافته است و بسياري از قطعات و محصولاتي لاستيكي در بازار به چشم مي خورند از جمله آنها مي توان به تاير كاميون ها و ساير وسايل حمل و نقل، شيلنگ ها، تسمه هاي نقاله، فرش ها و صفحات لاستيكي، تسمه هاي V شكل، پاشنه و تخت كفش، اسفنج هاي لاستيكي و بسياري از ديگر از قطعات اشاره كرد .

در فرآیند ولکانیزاسیون ناپیوسته محصولات اکسترود شده ، استفاده از حرارت داغ یا اتوکلاو (بخار تحت فشار) بیشترین اهمیت را دارد.

اتوکلاوها توسط صنایع لاستیکی برای تبدیل لاستیک طبیعی به یک محصول لاستیکی پخته شده و متصل به هم استفاده می شوند. برای جلوگیری از تغییر شکل محصول حین پخت محصول را به صورت غوطه ور درآب در داخل اتوکلاو قرار می دهند .

اتوکلاوها همچنین می توانند برای ساخت پلاستیک ، شیلنگ ها و بسیاری از محصولات دیگر استفاده می شوند و مقاومت این مواد را در برابر سطوح فلزی، بتنی و یا مواد شیمیایی خورنده افزایش می دهند.

استفاده از اتوکلاو در بازیافت مواد لاستیکی نیز نقش قابل توجهی دارد . لاستیک های فرسوده و دیگر مواد لاستیکی به اتوکلاو انتقال داده شده و با بخار شدید پخت می شود و در نهایت به عنوان روکش تایر ، جواهرات مصنوعی ، چمن مصنوعی ، سوخت و … مورد استفاده قرار میگیرند .

شیشه :

در حدود ۱۵۰۰ پیش از میلاد ، بطری‌های شیشه‌ای برای نخستین بار در مصر مورد استفاده قرار گرفت .

در ایران نیز صنعت شیشه‌سازی سابقه بسیار طولانی دارد که به حدود پیش از ۲۰۰۰ قبل از میلاد می‌رسد.

صنایع شیشه‌سازی عمدتا در پنج شاخه اصلی مصرف در ایران فعالیت دارند:
– ساختمان سازی
– صنایع غذایی
– تهیه لوازم خانگی
– صنایع خودرو سازی
– صنایع دارو سازی و آزمایشگاه

اتوکلاوها در صنعت شیشه سازی نیز کاربرد دارند و برای ساخت شیشه های لمینت مورد استفاده قرار میگیرند . مراحل ساخت شیشه لمینیت: به روی یکی از شیشه‌ها لایه PVB قرار می‌دهند و دوباره در لایه بعدی شیشه قرار می‌دهند. سپس شیشه لمینیت را وارد دستگاه اتوکلاو می‌کنند. داخل دستگاه خلأ کامل است که هوا را از بین شیشه‌ها خارج می کند به دلیل وجود گرما در داخل دستگاه اتوکلاو  لایه PVB بین دو شیشه می‌چسبد و باعث ایجاد استحکام و متصل شدن شیشه‌ها به هم می‌شود؛ که در نهایت باعث مقاومت زیاد شیشه های لمینت در برابر دما و صوت است .

چوب :

در صنعت چوب از اتوکلاوها برای گرمادهی چوب استفاده می کنند . چوب در محفظه اتوکلاو با حرارت و بخار آب تحت فشار قرار داده شده و محصول نهایی به نام ترمووود می باشد .

ترمووود یا همان چوب حرارت دیده فاقد آفت های احتمالی می باشد و باعث مقاومت بالا در برابر رطوبت و ماندگاری زیاد در برابر تغییرات دما و تخریبهای قارچی احتمالی می شود .

همچنین به دلیل حرارت در اتوکلاو باعث تغییر رنگ چوب شده و زیبایی و دامنه گسترده رنگ را در محصول نهایی شاهد خواهیم بود .

ترمووود در برابر پوسیدگی مقاوم و شاهد تغییر ابعاد چوب در بر اثر سرد وگرم شدن و رطوبت نخواهیم بود .

از ویژگی های برجسته چوب حرارت دیده در اتوکلاو سازگار بودن با محیط زیست است .

آجر :

آجر از دیرباز مورد استفاده در صنعت ساختمان سازی بوده است ولی در سالهای اخیر استفاده از آجر اتوکلاو شده به دلیل ویژگی ها و مزایای آن به سرعت گسترش پیدا کرده است .

آجر اتوکلاو شده یا هبلکس از مخلوط سیلیس ، سیمان ، آهک و آب که بعد از مخلوط شدن و قالب زدن داخل اتوکلاو با حرارت حدود ۲۰۰ درجه سانتیگراد پخته می شود به دست می آید .

هبلکس یا آجر اتوکلاو شده وزن بسیار پایینی در قیاس با آجر های سنتی دارد . همچنین مقاومت بالا در برابر فشار دارد و عایق بسیار خوبی در برابر صدا و حرارت می باشد .

به دلیل سبک بودن هبلکس ، وزن ساختمان بسیار کمتر شده و در برابر زلزله مقاومت بالایی دارد .

برش خوردن راحت ، ضد آتش بودن ، ضد حشرات موذی ، سازگاری با محیط زیست ، ضایعات کمتر و … از دیگر ویژگی های آجر اتوکلاو شده می باشد .

اتوکلاو در پزشکی :

اتوکلاو و پزشکی دو جزء جدا نشدنی هستند . در پزشکی ، اتوکلاو در زمینه داروسازی ، آزمایشگاهی و امحاء زباله های بیمارستانی کاربرد دارند .

اتوكلاو در بسیاری از زمینه ها مانند: میكروب شناسی ، پزشكی ، دامپزشكی ، قارچ شناسی ، دندان پزشكی و … مورد استفاده قرار می گیرد .

اتوکلاو برای از بین بردن مواد آلوده که در لوازم آزمایشگاهی مورد استفاده در فعالیت های تشخیصی ، درمانی یا مراقبتی در آزمایشگاه وجود دارند طراحی شده است . در آزمایشگاه، مواد و وسایل با اهداف زیر استریل می گردند:
۱.   برای تهیه مواد مورد استفاده جهت کشت باکتری شناسی ( لوله های آزمایش، ظروف محیط کشت و … ) به منظور اجتناب از آلودگی آنها.
۲.  برای تهیه وسایل مورد استفاده در نمونه گیری که همه باید در شرایط استریل باشند. ( سوز نها، لوله ها، ظروف (
۳. برای استریل نمودن لوازم آلوده.

در زمینه داروسازی به دلیل الزامات و استانداردهای بالا در طول پروسه تولید و نیاز آن به استریلیزاسیون اتوکلاو نقش بسیار مهمی را ایفا میکند .

بیمارستان ها همیشه برای دفع پسماندهای خود با مشکل مواجه بودند . دفع زباله های بیمارستانی با دیگر زباله ها متفاوت است زیرا زباله های بیمارستانی حاوی مواد شیمیایی و عفونی بوده و ممکن است انتقال بعضی از بیماری ها را گسترش دهد .

نياز امروز صنعت پزشكي در زمينه روش‌هاي سالم از بین بردن  و بي‌خطر سازي زباله هاي بيمارستاني، حفاظت از محيط زيست و نبود شرايط مناسب جهت دفع اين زباله ها ضرورت استفاده از اتوکلاو در امحاء زباله را در بيمارستان‌ها بيش از پيش نمايان كرده است. عملكرد بسياري از دستگاه هاي امحا زباله هاي بيمارستاني بر اساس استريليزاسيون بر مبناي تزريق بخار و خلاء يا حرارت خشك و به صورت تمام اتوماتيك است.

دندانپزشکی :

 

عمده ترین نگرانی افراد در مراجعه به دندانپزشکی اطمینان از تمیز بودن وسایل دندانپزشک است و مردم از بابت ابتلا به بیماری های مسری و عفونی نظیر هپاتیت ، ایدز و … نگرانند .

در دندانپزشكي خطر انتقال بسياري از عفونتهاي ديگر وجود دارد كه از ويروس ايدز بسيار مقاوم ترند.

نقش اتوکلاو در استریلیزاسیون وسایل دندانپزشکی بسیار پررنگ است تا جایی که وزارت بهداشت استفاده از اتوکلاو را در همه مطب های دندانپزشکی اجباری کرده است .

اتوکلاو در صنایع غذایی :

کاربرد اتوکلاو در صنایع غذایی بیشتر برای کاهش بار میکروبی در نتیجه پخت نهایی است.

دستگاه اتوکلاو جهت انجام فرآیندهای استریلزاسیون و پخت اولیه در خطوط تولید محصولات کنسروی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مکانسیم دستگاه اتوکلاو، قرار دادن ظروف در معرض فشار بخار آب است که دمای محتویات داخل قوطی‌های کنسرو را تا ۱۲۱ درجه سانتیگراد بالا می‌برد.

ترشی ، خیارشور ، آبمیوه ، تن ماهی ، سس ، و دیگر انواع غذاهای آماده از صنایعی است که اتوکلاو در آن نقش مهمی دارد .

استریلیزاسیون یا سترون کردن :

سِتَروَن کردن یا استریل کردن فرایندی است که میکروارگانیسمها و عوامل انتقال دهنده آنها از جمله قارچ، باکتری٬اسپور باکتری و ویروس را از سطح اجسام از بین می‌برد. فراینداستریل کردن بسته به جنس تجهیزات نیازمند به روشهای متفاوتی است . استریل یا سترون به معنی کاملاً عاری از باکتری یا قارچ یا ویروس یا دیگر میکروارگانیسمهای بیماری‌زا و غیربیماری‌زا (در مورد اشیای بی‌جان) است.هدف از استریل کردن جلوگیری از انتقال عفونت است.

تعریف استریلیزاسیون در پزشکی با محیط و مواد غذایی متفاوت است. ضریب SAL سطح اطمینان استریل بودن را نشان می‌دهد. در علم پزشکی از ۱۰۰۰۰۰۰ ذره موجود در بسته استریل اگر یک میکروارگانیسم زنده وجود داشته باشد، آن استریل محسوب می‌گردد. در مواد غذایی و محیط این عدد بیشتر است .

روش‌های استریل

روش‌های مختلفی برای استریلیزاسیون وجود دارد:
– روش استفاده از بخار (گرمای مرطوب)
– روش استفاده از هوای خشک (گرمای خشک)
– اتیلن اکساید
– روش پلاسما و روش‌های دیگر
روش استفاده از بخار (اتوکلاو) قابل کنترل ، آسان ، بدون باقیمانده ، سریع ، قابل انبار ، معتبر ، دارای نشانگر (Indicator) است و از آنجا که در مقایسه با سایر روش‌ها به ابزارآلات آسیب کمتری می‌رساند ، به اعتقاد برخی به عنوان بهترین روش استریل در نظر گرفته شده است.

 

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص راه اندازی خطوط تولید صنایع غذایی از طریق شماره های زیر با ما در ارتباط باشید.