کانوایر یا نوار نقاله چیست؟

سیستم کانوایر یا نوار نقاله یکی از بخش های متداول حمل و نقل مکانیکی می باشد که مواد را از یک مکان به مکان دیگر منتقل می کند. کانوایر ها به ویژه در زمینه حمل و نقل مواد سنگین یا حجیم بسیار پرکاربرد هستند. در ادامه این مقاله با انواع کانوایر و کاربرد های آن آشنا خواهیم شد.

تاریخچه

اولین کانوایر یا نوار نقاله ها در اواخر قرن هجدهم میلادی توسعه یافتند. در سال ۱۷۹۵ اولین نمونه از کانوایر، مورد استفاده قرار گرفت که در آنها از یک تسمه چرمی و چوب استفاده می شده است که از یک سری چرخ دنده تشکیل شده بوده و جابجایی آن به صورت دستی صورت می گرفته است. اغلب از این کانوایر ها برای حمل و نقل کالاهای کشاورزان به درون کشتی ها در بنادر استفاده می شده است.
با سپیده دم قرن بیستم و آغاز انقلاب صنعتی پیشرفت های زیادی در تکنولوژی کانوایر ایجاد شد. در سال ۱۹۰۱ اولین نوار نقاله فولادی در سوئد اختراع شد که برای حمل مواد فله مانند شن و زغال چوب از آن استفاده می کردند. در سال ۱۹۰۵ این نوار نقاله ها برای استخراج مواد از معادن مورد استفاده قرار گرفتند. در سال ۱۹۱۳ هنری فورد برای اولین بار از کانوایر برای انتقال اتومبیل های خود استفاده کرد که دیگر نیازی به جابجایی کارگران برای مونتاژ قطعات نبود.
می توان گفت که عصر مدرن کانوایر ها به سال ۱۹۷۰ و توسط شرکت Intralox شروع شد. کانوایر های مدرن امروزی در بسیاری از کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد.

تاریخچه کانوایر ها

کاربرد کانوایر در صنایع

این ماشین آلات به خاطر مزایای فراوانی که دارند در تمامی صنایع به کار برده می شوند.
این دستگاه ها قادرند که مواد را به صورت امن از مکانی به مکان دیگر منتقل نمایند که در صورت استفاده از نیروی انسانی برای جابجایی، هزینه تمام شده بسیار بالا خواهد بود. آنها می توانند تقریبا در هر جایی نصب شوند و نسبت به لیفتراک و ماشین، امن تر مواد را جابجا می کنند.
کانوایر یا نوار نقاله می تواند همه نوع موادی با اشکال، اندازه و یا هر وزنی را جابجا نمایند. همچنین آنها دارای ویژگی ایمنی پیشرفته هستند تا از احتمال بروز حوادث پیشگیری شود.
این دستگاه ها در بسیاری از صنایع از جمله معدن، خودرو، کشاورزی، کامپیوتر، الکترونیک، صنایع غذایی، هوا فضا، داروسازی، صنایع شیمیایی، بطری و قوطی سازی، چاپ و بسته بندی مورد استفاده قرار می گیرند. اگرچه کانوایر یا نوار نقاله قادر به جابجایی مواد مختلف هستند ولی برخی از مواد رایج عبارت اند از: مواد غذایی همچون لوبیا و آجیل، بطری و قوطی همچون رب گوجه فرنگی و انواع سس، اجزا خودرو، آهن آلات مستهلک، قرص ها و پودر ها، چوب و مبلمان و دانه ها و خوراک دام.
بسیاری از عوامل در انتخاب دقیق نوار نقاله، دخیل هستند. برخی از این عوامل شامل حمل و نقل، سورتینگ و ذخیره سازی، اندازه مواد (سایز)، وزن و شکل، مکان و نقطه تخلیه می باشد.

مراقبت و نگهداری از کانوایر یا نوار نقاله

کانوایر؛ قسمت مهم یک کمپانی برای جابجایی به موقع یک محصول به شمار می رود. مواردی که باعث می شود این دستگاه ها همیشه با حداکثر ظرفیت کار کند شامل بازرسی منظم، نظارت دقیق موتور، مگه داشتن قطعات اصلی به صورت یدک در انبار و آموزش مناسب پرسنل، می شود.
عواملی که در افزایش عمر مفید کانوایر دخیل هستند شامل مواردی از قبیل: انتخاب مناسب کانوایر یا نوار نقاله، طراحی سیستم مناسب و توجه همیشگی به شیوه های نگهداری از آن، می باشد. اگر یک نوار نقاله به درستی طراحی شده باشد و به خوبی از آن مراقبت شود، به مدت بسیار طولانی این دستگاه قابل استفاده خواهد بود. در زیر به برخی از مشکلات رایج کانوایر ها اشاره خواهیم کرد.

بررسی مشکلات احتمالی در حین کار نوار نقاله

تنظیم ضعیف دستگاه: معمولا اکثر دستگاه ها را می توان با یک سری از حرکات ساده بررسی و از صحت آنها مطمئن شد،که معمولا نادیده گرفته می شود. با یک بررسی ساده می توان متوجه شد که زنجیر در حال کار آیا صحیح کار می کند یا خیر. اگر طول آن زیاد شده باشد معلوم خواهد شد که این زنجیر فرسوده شده یا دچار سایش قرار گرفته است. با افزایش طول زنجیر، نیروی فنر های دستگاه به مرور زمان کمتر خواهد و آن کشش اولیه را نخواهد داشت.
عدم روانکاری: زنجیرهای کانوایر به موجب کاهش اصطکاک نیاز به روغن کاری یا روان کاری مدوام دارند. اگر این زنجیرها روغن کاری نشوند، ممکن است که طول آنها دو برابر شود.
آلودگی: رنگ، پودر، مایعات اسیدی یا قلیایی، مواد ساینده و غیره می توانند باعث اختلال در مسیر یا زنجیره ی آنها شوند. اگر به شرکت سازنده این دستگاه مراجعه نمایید و از شکستگی نقاله ها سوال نمایید آنها علت این شکستگی را مربوط به وجود آلودگی در میان نقاله ها می دانند. هنگامی که یک آلودگی یا شی خارجی در میان شیار ها قرار بگیرد، باعث سایش آنها خواهد شد. استفاده از یک پوشش مناسب برای دستگاه یا تعبیه یک فن در آن، باعث جلوگیری از بروز این مشکلات خواهد شد. البته باید از فن های موتور دار کمتر استفاده نمود. زیرا آنها به نوبه خود حرارت تولید می کنند که ممکن است باعث فرسودگی موتور یا بدنه کانوایر شود.
بررسی محصول: همانطور که گفتیم، کانوایر یا نوار نقاله ها برای طیف وسیعی از محصولات قابل استفاده می باشد. نکته مهم این است که باید نوار نقاله را بر اساس نوع محصول طراحی کرد. به عنوان مثال نمی توان از محصولات بزرگ برای نوار نقاله های با ظرفیت پایین استفاده نمود یا استفاده از محصولات کوچک برای کانوایرهای بزرگ و با ظرفیت زیاد منطقی نمی باشد که علاوه بر تحمل هزینه های اضافی موجب فرسوده شدن نوار نقاله خواهد شد.
بررسی اجزا: با وجود موارد فوق باید چرخ دنده های کانوایر در شرایط مناسب نگهداری شوند. شکستگی در لاین شفت، خرابی قسمت های پنوماتیک و موتورهای کمکی نیز باید بررسی شود. از دست دادن حتی یک یا چند غلطک در نوار نقاله می تواند باعث کاهش اثر گذاری مناسب دستگاه شود. در صورت وجود این مشکلات، باید هزینه های زیادی را بابت خرابی پرداخت نمایید.
چک کردن تمسه های خراب یا کنترل سرعت: در سیستم هایی که از تسمه هایی با کنترل دقیق مانند سیستم سورتینگ استفاده می کنند، بازرسی ها باید به طور منظم انجام شود تا همه ی تسمه ها یا نقاله ها با سرعت مناسب حرکت نمایند. معمولا یک کامپیوتر توسط پالس های موقعیتی اینکار را انجام می دهد ولی در مواردی که نقاله ها تحت کنترل نیستند باید مورد نظارت و ارزیابی قرار گیرند تا از وقوع مشکلات احتمالی، جلوگیری شود. همچنین زمان بندی برای جابجایی دقیق هر محصول مهم است. مثلا به عنوان نمونه در طی زمان مشخص یک جعبه چند متر جابجا شده است. اگر جابجایی یکی از آنها با کندی روبرو شود، باعث ایجاد اختلال در عملکرد کل سیستم خواهد شد.
از آنجایی که کانوایر ها نقش حیاتی را در انتقال محصولات ایفا می کنند، در نتیجه خرابی در این قسمت ممکن است که برای آن شرکت، پر هزینه باشد. میتوان با رعایت نکاتی همچون بازرسی های منظم، نظارت دقیق موتور و چرخ دنده ها، ذخیره سازی قطعات اصلی به صورت یدک در انبار و آموزش مناسب پرسنل، عملکرد حداکثری آنها را افزایش داده و از وقوع خرابی های احتمالی جلوگیری نمود.

مواد و متریال های مقاوم در برابر خوردگی

نوار نقاله برای جابجایی بارهای سنگین و همچنین افزایش مقاومت آنها در برابر سایش، باید از مواد مناسب ساخت شوند تا در گذر زمان بدون تغییر شکل همچنان به کار خود ادامه دهند.
برخی از مواد پرکاربرد کانوایر ها عبارت اند از: UHMW، نایلون، نایلاترون، Tivar ESd، Tivar، HDPE، NSM و پلی اورتان.

انواع کانوایر یا نوار نقاله

کانوایر سطح شیب دار

ویژگی ها: ارزان قیمت هستند.قابل استفاده برای لینک دادن دو بخش یک مرکز. قابل استفاده جهت مراکز حمل و نقل مانند فرودگاه. مورد استفاده برای انتقال وسایل بین طبقات.
نواقص: کنترل موقعیت آیتم ها دشوار است.

کانوایر سطح شیبدار

کانوایر چرخ دار

ویژگی ها: با استفاده از یک سری چرخ نصب شده بر روی یک شفت (محور)، بار جابجا می شود. دامنه حرکت گرانشی به وزن بار بستگی دارد. مقرون به صرفه تر از نوار نقاله غلتکی هستند. برای برنامه های سبک قابل استفاده هستند. انعطاف پذیر هستند و قابلیت ارتقا را نیز دارا می باشند.

کانوایر چرخ دار

کانوایر غلتکی

ویژگی ها: ممکن است از نوع قدرت گرفته یا ثقلی باشند. موادی که جابجا می شوند باید از نوع سٌلب یا سخت باشند. برای کوچکترین محموله ها حداقل به سه غلطک نیاز خواهد بود. غلتک های تک استوانه ای برای حفظِ جهت بار به کار می روند.
کانوایر غلتکی ثقلی: نوع دیگری از نوار نقاله چرخ دار هستند. برای برنامه های کاربردی سنگین مورد استفاده قرار می گیرند. دامنه حرکتی محموله به وزن بار بستگی دار. معمولا جهت انبار کردن بار استفاده می شود.
کانوایر غلتکی قدرت گرفته: چرخ دنده ها از نوع تسمه یا زنجیر هستند. برای انتقال مواد حساس استفاده می شود. برای عملیات های همچون انبار کردن، مخلوط کردن یا سورتینگ مورد استفاده قرار می گیرند.
نواقص: برای سطوح شیب دار دارای محدودیت هستند.

کانوایر غطکی

کانوایر زنجیر دار

با استفاده از یک یا چند زنجیر که به طور متناوب در حال چرخیدن هستند، بار یا محوله به طور مستقیم جابجا می شود. پیکربندی زنجیر ها به طور موازی باعث شده که برای حمل پالت ها مناسب باشند. نوار نقاله های زنجیر دار عمودی برای جابجایی های عمودی مورد استفاده قرار می گیرند ( برای انتقال متناوب با فرکانس پایین مورد استفاده قرار می گیرند).

کانوایر زنجیر دار

کانوایر صفحه ای

صفحات آنها به صورت جدا از هم که به یک زنجیر وصل شده اند. محموله در حال جابجایی، موقعیت خود را حفظ می کند. جهت گیری و قرار گیری بار کنترل می شود. برای بارهای سنگین یا بارهایی که توسط نقاله آسیب می بینند استفاده می شوند. به دلیل دارا بودن شرایط مرطوب، درجه حرارت و پاکیزگی محیط، کارخانجاتی که با قوطی و بطری سر و کار دارند از این دستگاه ها استفاده می کنند. کانوایر شیبدار صفحه ای برای سورتینگ، مورد استفاده قرار می گیرد.

کانوایر زنجیر دار صفحه ای

کانوایر تسمه ای مسطح

برای حمل بارهای سبک و متوسط بین بخش ها، سطوح، ساختمان ها و غیره استفاده می شوند. برای مواردی که به شیب یا پیچ خوردگی نیاز است استفاده می شوند. بر جهت گیری و قرار گیری بار کنترل قابل توجهی دارند. به دلیل صاف و یکدست بودن نوار نقاله، از آن برای جابجایی اغلام کوچک و نامنظم استفاده می کنند.
نواقص: برای انبار کردن، مخلوط سازی و سورتینگ قابل استفاده نیستند.

کانوایر تسمه ای مسطح

کانوایر تسمه ای مغناطیسی

از یک تسمه فولادی با یک تخت کشویی مغناطیسی یا یک غرغره مغناطیسی تشکیل شده اند. برای انتقال مواد آهنی به صورت عمودی یا وارونه مورد استفاده قرار می گیرند.

کانوایر تسمه ای مغناطیسی

کانوایر U شکل

برای حمل و نقل مواد فله استفاده می شوند. هنگامی که محموله یا بار بر روی آن قرار بگیرد، شکل آن به صورت یک تشت در می آید.

کانوایر U شکل

کانوایر سطلی یا ظرف دار

برای انتقال مواد فله در یک مسیر عمودی یا شیب دار مورد استفاده قرار می گیرد. سطل ها یا ظروف به یک کابل، زنجیر یا تسمه، متصل می شوند. سطل ها در انتهای مسیر نوار نقاله، به صورت خودکار تخلیه می شوند.

کانوایر سطلی یا ظرف دار

کانوایر مرتعش کننده

ممکن است شامل یک تشت، تخت یا لوله باشد. مرتعش کننده ها در فرکانس بالا و دامنه کوچک به منظور انتقال محصولات خاص یا مواد فله، عمل می کنند. تقریبا برای انتقال مواد گرانولی و یا مواد با جریان آزاد به کار برده می شوند. ساخت و ساز آنها مشابه هم می باشد اما به منظور انتقال اشیاء بزرگتر مانند ریختگری این دستگاه در فرکانس پایین و دامنه بزرگتر ارتعاش می کند.

کانوایر مرتعش کننده

کانوایر پیچ

متشکل از یک لوله ثابت U شکل که هلیکس متصل به شفت با چرخش خود، مواد را به صورت افقی و رو به جلو هدایت می کند. یکی از پرکاربردی ترین نوار نقاله های موجود در خط تولید صنایع می باشند. در صنایع کشاورزی و شیمیایی بسیار پرکاربرد هستند.

کانوایر پیچ

کانوایر پنوماتیک (استفاده از گازهای فشرده برای ایجاد نیروی مکانیکی)

قابل استفاده برای انتقال مواد فله و تک. از فشار هوا برای انتقال مواد از طریق یک سیستم با لوله های عمودی و افقی، استفاده می شود. یکی از مزایای آن این است که مواد در یک محیط محصور انتقال می یابند و بدین طریق حرکت و انتقال محصولات به صورت چرخشی و عمودی، آسان خواهد بود.

الف- نوار نقاله پنوماتیک فاز تخلیه

این دستگاه ترکیبی از هوا و جامد را منتقل می کند. در سیستم فشار مثبت، مواد از نقطه ورودی توسط فشار به چندین نقطه خروجی منتقل می شوند.در سیستم فشار منفی، مواد از چندین نقطه ورودی به یک نقطه خروجی منتقل می شوند. در سیستم های ترکیبی مثبت و منفی از نقاط ورود و خروج چندگانه بهره می برند.

کانوایر پنوماتیک فاز تخلیه

ب- نوار نقاله پنوماتیک حامل

از این کانوایر ها برای انتقال آیتم ها یا کارهای مرتبط با کاغذ (به عنوان مثال، جابجایی پول در بانک ها) استفاده می کنند.

کانوایر پنوماتیک حامل

کانوایر عمودی

برای انتقال بار به صورت عمودی و با فرکانس پایین استفاده می شود.

الف- کانوایر بالابر عمودی

برای بالا و پایین بردن بار به سطوح مختلف به عنوان مثال، طبقه های مختلف یک ساختمان، مورد استفاده قرار می گیرد. نمی توان همانند آسانسور برای جابجایی افراد از آن استفاده کرد. نحوه ی بارگیری به دو صورت دستی و خودکار امکان پذیر است و همچنین میتواند با نوار نقاله های افقی ارتباط برقرار کند.

کانوایر بالابر عمودی

ب- کانوایر عمودی متناوب

با استفاده از نیروی گرانشی بار ها را به مقصد مورد نظر، منتقل می کند. فقط برای پایین آوردن بار از آن استفاده می شود. هنگامی که مواد جابجا شونده شکننده هستند یا هنگامی که فضا محدود است، جایگزینی مناسبی نسبت به کانوایر های سطح شیب دار هستند. نحوه ی بارگیری به دو صورت دستی و خودکار امکان پذیر است و همچنین آنها میتوانند با نوار نقاله های افقی ارتباط برقرار کند.

کانوایر عمودی متناوب

کانوایر واگنی

برای جابجایی واگن یا سبد ها در طول یک مسیر از آن استفاده می کنند. با چرخش لوله های نوار نقاله، این سبد ها جابجا می شوند. هر سبد به طور جدا کنترل می شود.

کانوایر سبدی

کانوایر یدک کش

از یک یدک کش (مسیری که گاری، کامیون یا سبد ها بر روی آن قرار می گیرند) برای تامین نیروی واگن ها یا سبد ها در امتداد یک طبقه استفاده می کنند. مسیر جابجایی ثابت می باشد. به طور کلی برای مسیر های طولانی و با فرکانس بالا مورد استفاده قرار می گیرند.

کانوایر یدک کش

کانوایر تراموا

عملکرد آنها تقریبا مشابه تله کابین می باشد. کابین های مورد استفاده به صورت معلق هستند و به یکسری زنجیر متصل می باشند. می توان از چندین محصول برای جابجایی استفاده کرد. معمولا در خط تولید، مونتاژ، بسته بندی و انبار کردن مورد استفاده قرار می گیرند.

کانوایر تراموا

کانوایر تک ریلی

مسیر به صورت هوایی و تک ریلی یا شبکه ای از مسیرهای تک ریلی می باشد. حامل ها می توانند از یک نیروی خارجی همانند نیروی الکتریکی یا پنوماتیک استفاده نمایند یا بدون کمک یکی نیروی خارجی جابجا شوند.

کانوایر مونو ریل

کانوایر سورتینگ

از این نوار نقاله ها برای ادغام، شناسایی، تولید و جدا کردن محصولات و انتقال آن ها به محل های مورد نظر استفاده می کنند.

کانوایر سورتینگ

الف- کانوایر سورتینگ منحرف کننده

بازوهای ایستا یا متحرک موجب انحراف، کشیدن یا حل دادن یک محصول به مقصد مورد نظر می شوند. از آنجایی که به صورت مجزا و جدا از نوار نقاله قرار می گیرند می توان از آنها برای هر سیستم نوار نقاله ی تخت یا همواری استفاده کرد. معمولا به صورت هیدرولیکی یا پنوماتیک عمل می کنند یا اینکه می توان از یک موتور نیز کمک گرفت. قیمت آنها پایین می باشد.

کانوایر سورتینگ منحرف کننده

ب- کانوایر سورتینگ پاپ آپ

از یک یا چند ردیف غلتک، چرخ یا زنجیر در روی سطح نوار نقاله تشکیل شده اند که برای هدایت محصول به یک زاویه خاص مورد استفاده قرار می گیرند. اگر محصولات نیاز به تغییر زاویه نداشته باشند، این چرخ ها یا غلتک ها پایین آمده و در زیر سطح کانوایر قرار می گیرند. فقط برای سورتینک مواد یا محصولات صاف و هموار مورد استفاده قرار می گیرند. نوع غلطکی آن از نوع چرخ دار آن بهتر می باشند.

کانوایر سورتینگ پاپ آپ

پ- کانوایر سورتینگ کشویی کفشک دار

این نوار نقاله ها از یک سری صفحات به صورت افقی تشکیل شده اند که محصول یا بار را به سمت کانوایر هدایت می کنند. به صورت تدریجی و آرام، محصولات را جابجا می کنند.

کانوایر سورتینگ کشویی کفشک دار

کاربرد کانوایر یا نوار نقاله در خط تولید رب و تن ماهی

در خط تولید رب گوجه فرنگی به منظور جابجایی مواد (قوطی خالی یا پر، محصول وردی و غیره) از کانوایرهای گوناگونی استفاده می کنند. به عنوان مثال برای انتقال گوجه ها به بخش سورتینگ از یک بالابر استفاده می کنند که خود این دستگاه یک کانوایر از نوع صفحه ای می باشد. یا بخش سورتینگ خود یک کانوایر غلطکی می باشد که با چرخش غلطک ها گوجه فرنگی ها به طور مداوم در حال تغییر موضع هستند که به شناسایی گوجه های خراب و پوسیده کمک شایانی می نماید. جابجایی قوطی های پر شده در تونل پاستورایزر برای پاستوریزه کردن رب گوجه فرنگی، یکی دیگر از بخش هایی است که توسط کانوایر انجام می شود.
علاوه بر موارد فوق، پس از اتمام فرآیند تولید رب و برای ارسال قوطی های پر شده به بخش بسته بندی از یک کانوایر صفحه ای-زنجیری استفاده می کنند. همچنین در خط تولید تن ماهی، برای مواردی همچون: حمل ضایعات ماهی، حمل سینی ماهی پر شده یا سینی خالی، جابجایی بن ماری خالی و پر، از نوار نقاله استفاده می کنند.

مزایای کانوایر های ماشین سازی نامجو

در ماشین سازی نامجو انواع مختلفی از کانوایر ها ساخته می شوند که برخی از آنها عبارت اند از: کانوایر غلطکی، زنجیری، سبدی و صفحه ای-زنجیری. جنس کانوایر های غلطکی و زنجیری از نوع آلومینیوم می باشد و همچنین جنس کانوایر صفحه ای-زنجیری از نوع پلی آمید (نایلون) می باشد. جنس کانوایر سبدی نیز از نوع استنلس استیل می باشد. یکی از ویژگی های این دستگاه این است که به صورت تماما پیچ و مهره ساخته شده اند تا حمل و نقل آنها براحتی هر چه تمام تر امکان پذیر باشد. یکی دیگر از ویژگی های منحصر به فرد این گروه، تولید ماشین آلات با کیفیت می باشد که قابلیت رقابت با نمونه های مشابه ایتالیایی و اروپایی را دارا می باشد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص راه اندازی خطوط تولید صنایع غذایی از طریق شماره های زیر با ما در ارتباط باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *